Aktualności

Zaufanie do mediów a dezinformacja

Artykuł / 06.04.2022

Zaufanie do mediów a dezinformacja

W ciągu ostatnich kilku lat można zaobserwować nasilającą się skalę dezinformacji, szczególnie w obszarze mediów, a celowe rozpowszechnianie fałszywych informacji ma coraz większy wpływ na nasz sposób postrzegania świata

Fałszywe wiadomości nie są nowym zjawiskiem i początkowo były wykorzystywane do zniesławiania jednostek. Tego typu wiadomości są często powiązane z polityką i są od dawna obecne w opinii publicznej. Taktyka generowania rozgłosu poprzez przedstawianie fałszywych informacji jako faktów została wykorzystana jako środek propagandy podczas pierwszej i drugiej wojny światowej, a w XXI wieku wraz z rozwojem internetu stała się poważnym problemem w każdym aspekcie życia społecznego.

Badanie Reuters Institute Digital News Report 2021 analizujące podejście do mediów informacyjnych z 40 krajów wykazało, że poziomy zaufania różnią się znacznie na całym świecie, chociaż w większości zaufanie do mediów europejskich było najwyższe. Szczególnie Europejczycy z Europy Zachodniej mieli większe zaufanie do mediów niż obywatele innych części świata, przy czym z danych wynika, że aż 65% Finów ufa wiadomościom. Konsumenci mediów informacyjnych z Francji na tle innych krajów obok Węgier, Słowacji i Stanów Zjednoczonych wykazują najniższe zaufanie do mediów. W przypadku Polski zaufanie do wiadomości ogólnie wskazało 48% zapytanych.

Raport Google Media Literacy realizowany w 2020 roku wśród ponad 35 tysięcy respondentów z różnych krajów badający umiejętność korzystania z mediów i konsumpcję wiadomości wykazał, że wśród ogółu badanych z Europy, Bliskiego Wschodu i Afryki co trzeci wskazał, że dosyć łatwo identyfikuje fałszywe informacje. Konsumentom w Brazylii najtrudniej było odróżnić dezinformację od faktów, co trzeci ankietowany (34%) stwierdził, że bardzo trudno lub trudno jest odróżnić treści fałszywe od prawdziwych. Indyjscy i nigeryjscy odbiorcy mieli najmniej problemów w tym zakresie i stwierdzili, że stosunkowo łatwo (58%) jest zidentyfikować dezinformację.

Według raportu „Edelman Trust Barometr 2022” w kwestii zaufania źródłom informacji sytuacja w tym obszarze na przełomie 10 lat od 2011 do 2021 jest bardzo dynamiczna. Badania przeprowadzono w 28 krajach wśród 36 tysięcy respondentów, gdzie na kraj przypadało ponad 1500 osób badanych.

Pod koniec 2021 roku ponad połowa (57%) dorosłych, którzy brali udział w ankiecie, stwierdziła, że ufa mediom tradycyjnym, niewiele więcej osób – jest to najwyższy wskaźnik w pytaniu o zaufanie – zadeklarowało (59%), że ufa wyszukiwarkom. Źródłem uważanym za najmniej godne zaufania były media społecznościowe (37%), nie tylko na poziomie globalnym, ale także w każdym regionie świata. Przyczyny rosnących podejrzeń konsumentów wiadomości o wiarygodność mediów są wieloaspektowe, ale głównym czynnikiem jest atak fałszywych wiadomości. Dorośli w kilku krajach na całym świecie błędnie wierzyli, że wiadomości są prawdziwe, dopóki nie zweryfikowali, że są fałszywe, a jednym z głównych powodów unikania wiadomości z konkretnych mediów była niemożność polegania na ich prawdziwości.

Mając na uwadze powyższe dane, może nurtować nas pytanie, jak będzie rozwijało się pozyskiwanie rzetelnych i przydatnych dla ludzi informacji za pomocą narzędzi cyfrowych?

Według danych znajdujących się na portalu Statista ekspertów z branży cyfrowej wynika, że przestrzenie cyfrowe i korzystanie z nich przez internautów z czasem będą ulegać pozytywnej zmianie. W globalnej ankiecie internetowej przeprowadzonej w sierpniu 2021 r. zapytano ekspertów o ich prognozy dotyczące tego, czy przestrzenie cyfrowe i korzystanie z nich przez ludzi zmieni się w sposób, który znacząco przysłuży się dobru publicznemu. Ponad połowa (61%) respondentów stwierdziła, że do 2035 roku przestrzenie cyfrowe i sposób ich użytkowania znacząco się zmienią, co w konsekwencji w pozytywny sposób posłuży społeczeństwu. Jednak blisko 40% respondentów podchodzi do tej kwestii sceptycznie twierdząc, że w przyszłości sposoby korzystania przez ludzi z dóbr cyfrowych nie zmienią się w sposób, który dobrze służyłby społeczeństwu.

 

Jeśli spotkasz jakąś informacje, która Twoim zdaniem mija się z prawdą i chciałbyś/(abyś) ją zweryfikować, zachęcam do wejścia na profil prowadzony przez NASK- włącz weryfikację.

#dezinformacja #media #zaufanie #media społecznościowe #społeczeństwo informacyjne #fake news

Autor: Mariola Błażej

/kontakt/deklaracja-dostepnosci/polityka-prywatnosci/